Blog

Co to jest wzornictwo przemysłowe i dlaczego warto w nie inwestować?

By 4 czerwca 2020 24 listopada, 2023 No Comments

Co to jest wzornictwo przemysłowe i dlaczego warto w nie inwestować?

Zacznijmy od znaczenia tych słów. Wzornictwo to określenie szeregu działań podejmowanych w celu utworzenia wzoru danego produktu, przemysłowe – bo popyt tego typu usług obejmuje głównie rynek przemysłowy. Każdy producent, mały czy duży do tego rynku należy. Czym więc w takim razie zajmuje się projektant wzornictwa przemysłowego?

W społeczeństwie utarło się, że wzornictwo, inaczej określane jako design, dotyczy projektowania wyglądu danego produktu. To tak, jakby powiedzieć, że mechanik samochodowy zajmuje się wyłącznie blacharką. Powiązanie wzornictwa jedynie ze sztuką występowało na samym początku jego istnienia, w czasie rewolucji przemysłowej, kiedy to artyści dekorowali wyroby przemysłowe, aby te stały się bardziej przyjazne w odbiorze. Od tamtych czasów minęły już stulecia i wiele się zmieniło. Ówczesne zdobnictwo znacznie różni się od dzisiejszego wzornictwa. Niestety częste nadal w naszym kraju takie postrzeganie designu prowadzi do braku świadomości społeczeństwa, a w rezultacie mniejszego zainteresowania producentów usługami projektantów wzornictwa przemysłowego lub sprowadzaniem ich roli jedynie do ostatniego etapu wdrożeniowego w celu “ładnego wykończenia”. Konsekwencją takiego podejścia jest mało atrakcyjny, niedopracowany produkt, który nie jest konkurencyjny dla alternatywy zza granicy. Cierpią na tym polscy producenci, oraz konsumenci, którzy po jakość sięgać muszą poza krajowe granice, często płacąc przy tym więcej. 

W ostatnich latach jednak stopniowo zmienia się podejście producentów do designu i wzornictwo w Polsce rośnie na znaczeniu. Z projektantów korzysta coraz więcej firm, które często stają się monopolistami rynku krajowego, z powodzeniem konkurując również na rynku europejskim.  PESA, Flowair, Fibaro, Black Red White, Drutex, Fakro, Kross, Newag, Opoczno, Zelmer, Zortax – to kilka przykładów polskich firm, które w pełni zaadaptowały metody jakie oferuje wzornictwo przemysłowe i na stałe współpracują z projektantami, dzięki czemu osiągnęły sukces na rynku międzynarodowym. Obserwując ich dokonania coraz więcej przedsiębiorców przekonuje się, jak ważnym aspektem jest design i zaczyna opierać na nim rozwój swoich działalności. Nie wszyscy jednak chcą się rozwijać. Wielu właścicieli firm wychodzi z założenia, że skoro w tym momencie uzyskują dobre wyniki sprzedażowe to nie chcą podejmować „ryzyka”. Czy jednak owym ryzykiem nie jest bierność w momencie kiedy konkurencja nie śpi?

Dobry design prowadzi do wysokiej sprzedaży. Aby produkt cieszył się dużym zainteresowaniem nie wystarczy, że będzie atrakcyjny wizualnie. Każdy z nas kupując samochód liczy na to, że poza ładną i subtelną linią nadwozia, pojazd nie będzie się psuł, będzie oszczędny w użyciu i wygodny. Najlepiej jeszcze jeśli będzie szybki, tani i miał duży bagażnik. Sprostanie oczekiwaniom klienta to niełatwy cel, tym bardziej, że każdy klient ma inne wymagania i inny gust. Z tego powodu, zanim przystąpi się do etapu projektowania, należy przeprowadzić badania – ustalić kim jest docelowy klient, jakie są jego wymagania w stosunku do produktu oraz jakie są jego ukryte potrzeby, ustalane na podstawie obserwacji konsumentów w trakcie użytkowania produktu – jego wcześniejszej wersji (w przypadku redesignu), produktów konkurencji lub prostych prototypów imitujących finalny wyrób. Następnie, posiadając już listę problemów do rozwiązania, należy projektować tak, aby rozwiązać ich jak najwięcej oraz zaspokoić jak najwięcej ustalonych potrzeb, spełniając jednocześnie wymogi technologiczne i ekonomiczne. Innowacyjny produkt powinien wyglądać jak produkt nowej generacji. Musi odróżniać się od reszty „współzawodników” i sprawić, że to na nim pierwszym klient zawiesi oko. Wygląd natomiast to jedynie zwieńczenie projektu. Nie oznacza to, że jest nieistotny – jest ważnym elementem, ponieważ to dzięki niemu zbudowane zostaje pozytywne pierwsze wrażenie. Trzeba jednak pamiętać, że niemal niemożliwym jest trafienie w gusta wszystkich odbiorców. Można natomiast projektować tak, aby przyciągać uwagę większości konsumentów. 

Wygląd, funkcjonalność, ergonomia, optymalny proces produkcyjny, oszczędność energii, kontekst psychologiczny, cykl życia produktu, wpływ na środowisko… – to jedynie część istotnych aspektów poruszanych w trakcie procesu rozwoju nowego produktu. Design to bardzo szeroka dziedzina, która w swoich działaniach opiera się na wiedzy zdobytej w obszarach nauki, techniki, sztuki i biznesu. Projektant wzornictwa przemysłowego jest swego rodzaju łącznikiem pomiędzy specjalistami z wielu dziedzin pracujących nad danym produktem. Stara się brać pod uwagę interes, propozycje i uwagi przedstawicieli każdej z nich – które nierzadko stoją ze sobą w sprzeczności, i tworzyć na ich podstawie optymalne, innowacyjne i przekonujące rozwiązania.

Autorzy: Michał Piątkowski, Emilia Stec, 29 maja 2020

Źródła:

  1. M. Adamczewski, J. Szymański, M. Średniawa: Projektowanie przemysłowe, Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku, Gdańsk 2016;
    https://pbc.gda.pl/Content/58886/Projektowanie%20przemyslowe.pdf
  2. J. Ginalski, M. Liskiewicz, J. Seweryn: Rozwój nowego produktu, Tempus, Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie – Wydział Form Przemysłowych, Kraków 1994;
  3. D. Norman: Dizajn na co dzień, Karakter, Kraków 2018.